Ortodonti Tel Tedavisi
Ortodontik Tedavide İki Ana Yol: Geleneksel Teller mi, Estetik Şeffaf Plaklar mı?
Ortodonti, sadece estetik kaygıları gidermekle kalmayıp, aynı zamanda çene yapısındaki bozuklukları, diş çapraşıklıklarını, sıkışıklıkları ve aralıkları düzelterek bireye hem fonksiyonel hem de sağlıklı bir gülüş kazandırmayı hedefleyen diş hekimliği dalıdır. Düzgün hizalanmış dişler, çiğneme fonksiyonunu iyileştirir, konuşmayı destekler ve ağız hijyenini kolaylaştırarak uzun vadede diş çürüğü ve diş eti hastalığı riskini azaltır. Günümüzde ortodontik tedavilerde, geleneksel sabit teller ve modern şeffaf plaklar olmak üzere iki temel ve yaygın yöntem bulunmaktadır.
Geleneksel Ortodontik Teller ile Sabit ve Güvenilir Çözüm
Diş implantı, eksik dişlerin yerine konulması amacıyla çene kemiğine cerrahi olarak yerleştirilen, genellikle titanyumdan yapılmış vida şeklindeki yapay köklerdir. Titanyumun insan vücuduyla biyolojik olarak mükemmel bir uyum göstermesi, bu materyalin tercih edilmesinin ana sebebidir. Yerleştirilen bu yapay kök, üzerine gelecek olan porselen veya zirkonyum kaplama (kron) için sağlam bir temel oluşturur.
Bu tedavinin başarısının temelini “osseointegrasyon” adı verilen süreç oluşturur. Osseointegrasyon, yerleştirilen titanyum yapının çene kemiği hücreleriyle biyolojik bir bağ kurarak tamamen bütünleşmesi anlamına gelir. Kemiğin yapay kökü kendi parçası gibi kabul etmesiyle, elde edilen implant destekli diş, tıpkı doğal bir diş kökü gibi fonksiyon görmeye başlar.
Geleneksel tel tedavisi, on yıllardır kullanılan, etkinliği kanıtlanmış bir sabit ortodontik tedavi yöntemidir. Bu tedavide dişlerin üzerine özel yapıştırıcılar yardımıyla braket adı verilen küçük parçalar yapıştırılır ve bu braketlerin içinden ark teli geçirilir.
Çalışma Prensibi ve Türleri
Braketler dişlerin yüzeyine sıkıca tutunur ve ortodonti uzmanı tarafından belirli aralıklarla ayarlanan ark teli, dişlere sürekli ve hafif bir basınç uygular. Bu basınç, dişlerin etrafındaki çene kemiğinde bir yeniden şekillenme (kemik yıkımı ve yapımı) sürecini tetikler ve dişlerin yavaşça istenilen konuma doğru hareket etmesini sağlar. Geleneksel sistemlerde metal braketlerin yanı sıra, estetik kaygısı olan hastalar için diş renginde olan seramik veya porselen braketler de mevcuttur; bu estetik teller, metal tellere kıyasla daha az belirgindir.
Avantajları ve Dezavantajları
Avantajları:
Etkinlik: Özellikle çok karmaşık diş düzensizlikleri, ciddi çene bozuklukları ve çekimli tedavi gerektiren vakalarda üstün kontrol ve yüksek başarı sağlar.
Maliyet: Genellikle şeffaf plaklar tedavisine kıyasla daha uygun maliyetli bir seçenektir.
Sabitlik: Ağızda 24 saat sabit kaldığı için hasta uyumu sorunu yaşanmaz; hasta tarafından çıkarılamaz ve kaybolmaz.
Dezavantajları:
Estetik: Özellikle metal teller, sosyal ve iş hayatında estetik kaygı yaratabilir.
Konfor: Braketler ve teller, tedavi başlangıcında yanaklarda ve dudaklarda ufak yaralara veya sürtünmeye bağlı rahatsızlıklara neden olabilir.
Hijyen ve Beslenme: Tellerin etrafında gıda birikimi kolaylaşır, bu nedenle özel fırçalarla detaylı temizlik gerektirir. Tedavi süresince sert ve yapışkan yiyeceklerden kaçınılmalıdır.
Şeffaf Plak Tedavisi
Şeffaf Plaklar (Telsiz Ortodonti) Konforlu ve Estetik Yaklaşım
Şeffaf plaklar (Invisalign gibi sistemler), klasik diş tellerine modern ve estetik bir alternatiftir. “Telsiz ortodonti” olarak da bilinen bu yöntemde, dişleri düzeltmek için metal tel ve braketler yerine, bireye özel olarak 3 boyutlu yazıcılarla hazırlanan bir dizi şeffaf, çıkarılabilir plastik plak kullanılır.
Çalışma Prensibi ve Uygulama
Tedaviye başlamadan önce hastanın ağız içi dijital tarayıcılar ile detaylı 3 boyutlu görüntüsü alınır. Bu görüntüler üzerinde özel bir yazılımla dişlerin mevcut durumundan hedeflenen son konuma kadar tüm hareketleri planlanır. Her bir şeffaf plak, dişleri bir sonraki aşamaya taşımak üzere yaklaşık 0.05 mm’lik bir hareket sağlayacak şekilde tasarlanır. Hasta, plakları ortalama 15 günde bir (hekimin talimatına göre 7-12 gün aralıklarla) değiştirerek dişlerini kademeli olarak düzeltir. Plakların etkili olabilmesi için günlük en az 20-22 saat ağızda takılı kalması kritik önem taşır. Bazı diş hareketlerini sağlamak için dişlere, dışarıdan fark edilmeyen, küçük kompozit eklentiler (şeffaf plaklar ataşmanları) de yapılabilir.
Avantajları ve Dezavantajları
Avantajları:
Estetik: Plaklar tamamen şeffaf olduğu için dişler üzerinde neredeyse hiç görünmezdir. Estetik kaygısı yüksek olan, özellikle yetişkin hastalar için idealdir.
Hijyen ve Konfor: Plaklar çıkarılabilir olduğu için yemek yerken ve diş fırçalarken kolaylıkla ağızdan çıkarılabilir. Bu sayede normal ağız hijyeni rutinleri aksamaz ve çürük riski azalır. Plaklar, pürüzsüz yüzeyleri sayesinde yumuşak dokuda tahriş yaratma olasılığı tellere göre çok daha düşüktür.
Beslenme Özgürlüğü: Yemek yerken çıkarıldığı için hasta, sert veya yapışkan gıdalar dahil istediği her şeyi yeme özgürlüğüne sahiptir.
Kontrol Sıklığı: Genellikle geleneksel tellere göre kontrol seans aralıkları daha uzun tutulabilir.
Dezavantajları:
Hasta Uyumu: Tedavinin başarısı tamamen hastanın plakları günde 20-22 saat takma disiplinine bağlıdır. Uyum sağlanamazsa tedavi başarısız olur veya uzar.
Karmaşık Vakalar: Çok ciddi iskeletsel bozukluklar ve bazı ileri seviye diş hareketleri için geleneksel teller kadar etkili olmayabilir veya ek mekanik destekler gerektirebilir.
Maliyet: Genellikle geleneksel tel tedavisine göre daha yüksek maliyetli bir seçenektir.
Kullanım Kısıtlaması: Su dışında bir şey tüketilirken plakların çıkarılması ve her yeme/içme sonrası hem dişlerin hem de plakların temizlenmesi gerekir.
Klinik Ereğli'de Tedavi Seçimi
Klinik Ereğli olarak, ortodontik tedavi yöntemini seçerken hastanın diş ve çene yapısındaki bozukluğun ciddiyetini, tedavi hedeflerini, bütçesini ve en önemlisi estetik tercihlerini göz önünde bulunduruyoruz. Hafif ve orta düzeydeki çapraşıklıklarda estetik ve konfor arayanlar için şeffaf plaklar ideal bir çözüm sunarken; daha karmaşık ve ciddi vakalarda veya hasta uyumunun garanti altına alınmak istendiği durumlarda geleneksel sabit telli tedaviyi tercih etmek daha doğru bir yaklaşım olabilir.
Her iki yöntemde de nihai tedavi sonucu, doğru planlama ve hekimin deneyimi ile aynı yüksek başarıya ulaşabilir. Size en uygun ortodontik çözümü belirlemek için detaylı bir muayene ve dijital analiz yapılması şarttır.
